Jokoz kanpoa: noiz den posizioa eta noiz arau-haustea

1. Jokoz kanpoko posizioa

Jokalari bat jokoz kanpoko posizioan dago, taldekide batek baloia jokatzen edo ukitzen duen unean, hiru baldintza hauek aldi berean betetzen baditu:

• Aurkariaren zelai-erdian dago (erdiko marra ez da aurkariaren zelaitzat hartzen).
• Bere buruaren, enborraren edo oinen zatiren bat aurkariaren ate-marratik baloia baino gertuago dago.
• Zati hori bera ate-marratik azken-aurreko aurkaria baino gertuago dago (normalean azken defentsa, azkena atezaina izan ohi baita).

Besoak eta eskuak ez dira kontuan hartzen posizioa erabakitzeko, ez erasotzailearenak ez defentsenak, atezainak barne. Azken-aurreko aurkariaren parean egotea, edo azken bien parean, ez da jokoz kanpo.

2. Posizioan egotea ez da arau-haustea

Hau da gakoa: jokoz kanpoko posizioan egotea ez da berez zigortzen. Arau-haustea dago soilik une horretan jokalariak modu hauetakoren batean parte hartzen badu:

• Jokoan esku hartzea: taldekide batek pasatu edo ukitu dion baloia jokatzea edo ukitzea.
• Aurkari batean esku hartzea: baloia jokatzea eragoztea haren ikusmen-lerroa argi estaliz, harekin baloia lehiatzea, gertuko baloi bat jokatzen saiatzea horrek eragiten dionean, edo baloia jokatzeko gaitasuna argi baldintzatzen duen ekintza nabari bat egitea.
• Posiziotik abantaila ateratzea: ate-zutoin batean, langan, epaile-taldeko kide batean edo aurkari batean errebotatuta edo desbideratuta iristen zaion baloia jokatzea, edo aurkari baten nahitako geldiketaren ondoren.

3. Noiz ezin den jokoz kanporik egon

Ez dago arau-hausterik jokalariak baloia zuzenean jasotzen badu ateko sake batetik, alboko sake batetik edo korner batetik. Ezta baloia aurkari batek nahita jokatu ondoren iristen bazaio ere (adibidez, gaizki ateratzen den pase edo urruntze bat), golik ez egiteko nahitako geldiketa bat ez bada behintzat.

Nahita jokatzearen eta desbideratzearen arteko aldea garrantzitsua da: defentsa batean errebote batek edo erreflexuzko ukitu batek ez du erasotzailearen posizioa «garbitzen»; kontrolatutako pase edo urruntze batek, akastuna izan arren, bai.

4. Falta eta jokoz kanpoa jokaldi berean

Jokoz kanpoa eta falta bat ekintza berean gertatzen direnean, ordenak garrantzia du. Defentsak falta egiten badu jokoz kanpoko posizioan dagoen erasotzaileak baloia jokatu, jokatzen saiatu edo lehiatu aurretik, falta zigortzen da. Erasotzailea jada baloia lehiatzen ari bazen, jokoz kanpoko arau-haustea lehenago gertatu zen.

5. Nola berrabiarazten den

Zeharkako jaurtiketa libre batekin defentsa-taldearen alde, arau-haustea gertatu zen lekuan, leku hori arau-hausleen zelai-erdian egon arren.

Akats ohikoak

• Posizioagatik txistua jotzea jokalariak parte hartzen duen ikusi arte itxaron gabe.
• Erasotzailearen besoa kontuan hartzea posizioa erabakitzeko.
• Defentsa baten edozein ukituk jokoz kanpoa baliogabetzen duela pentsatzea: nahitako jokaldiak bakarrik egiten du.